Er zijn veel manieren om te vertellen wat er gebeurde op Goede Vrijdag. Volgens Johannes had het te maken met een samenzwering tussen religie en politiek. Terwijl Pilatus en de hogepriesters samenspanden om elkaars probleem op te lossen en tegelijk vijanden te blijven, stond Jezus midden op het toneel, als een spiegel waar alle omstanders zichzelf duidelijk in konden zien zoals ze waren.

Een van de manieren die wij christenen gebruiken om ons eigen spiegelbeeld niet te zien is doen alsof dit verhaal over Romeinen en Joden gaat. Zolang zij de slechteriken blijven, zitten wij veilig – denken we. Helaas, dit is niet een verhaal dat lang geleden gebeurde in een land hier ver vandaan.

Zonen en dochters van God worden in elke generatie vermoord. Ze zijn vermoord in heilige oorlogen en inquisities, concentratiekampen en gevangeniscellen. Ze zijn vermoord in Kaapstad, Memphis, El Salvador en Alabama. De aantijgingen doorlopen het hele spectrum, maar verraad en godslastering staan bovenaan de lijst, net als bij Jezus. Hij maakte de mensen boos die aan het hoofd stonden van het gerechtshof en van de tempel. Hij suggereerde dat ze hun werk niet deden. Hij bood zichzelf aan als spiegel waar ze zichzelf in konden zien, en wat ze zagen vonden ze zo afschuwelijk dat ze de spiegel kapotmaakten. Ze maakten de spiegel kapot op elke mogelijke manier.

Een van de vele dingen die dit verhaal ons vertelt is dat Jezus niet gedood werd door atheïsme en anarchie. Hij werd neergehaald door law and order, in combinatie met religie, en dat is altijd een dodelijke mix. Hoed je voor hen die zeggen te weten wat God denkt en die bereid zijn om daar kracht voor te gebruiken, indien nodig, om anderen daarop te corrigeren. Hoed je voor mensen die geen verschil zien tussen Gods wil en hun eigen wil. Tempelpolitie is altijd een slecht teken. Als priesters geweren gaan dragen en gaan rondhangen bij de sheriff, wees dan op je hoede. Dan is er iemand heel dichtbij om geen andere koning te dienen dan Caesar.

Dit is een verhaal dat overal kan gebeuren, in elke tijd, en we worden net zo makkelijk daders als slachtoffers. Ik weet niet of de meesten van ons uiteindelijk een Annas, Kaiaphas of Pilatus zullen zijn. Dat zijn wel degenen die Jezus de doodstraf gaven, maar een groot deel van hem was al gedood voordat ze hem pakten – door Judas, door Petrus, en toen door allen die vluchtten. Dat zijn de rollen met onze namen erop – niet de vijanden, maar de vrienden.

Volgens Johannes stierf Jezus omdat hij de waarheid sprak tegen iedereen die hij tegenkwam. Hij was de waarheid, een perfecte spiegel waarin mensen zichzelf in Gods eigen licht zagen.

Wat toen gebeurde, gaat nu gewoon nog door. In de aanwezigheid van zijn integriteit worden onze pretenties blootgelegd. In de aanwezigheid van zijn sterke liefde voor God en voor ons wordt de hardheid van ons eigen hart onthuld. Breng hem de kamer uit en al die dingen worden relatief. Ik ben niet zoveel slechter dan jij en jij niet dan ik, maar als hij in de kamer is dan kunnen we ons nergens meer achter verstoppen. Hij is het licht van de wereld. In zijn aanwezigheid zullen mensen ofwel neervallen in aanbidding ofwel doen wat ze kunnen om zijn licht uit te doven.

Spijkers en een kruis zijn daar niet altijd voor nodig. Er zijn wel duizend manieren om hem te doden, soms al zo simpel als kiezen waar je staat als er een confrontatie langskomt tussen de zwakke en de sterke, en soms zoiets subtiels als je mond dichthouden als iemand je vraagt of je hem kent.

Draai niet weg vandaag, als hij sterft. Zorg dat je in die spiegel kijkt. Vandaag komt niemand weg zonder beschaamd te worden door zijn schoonheid. Vandaag kan niemand ontsnappen zonder te worden blootgelegd door zijn licht.

---

Uit: Bread and Wine, Readings for Lent and Easter, uitgeven door Plough Publishing.